Meer dan 420 bibliotheekmedewerkers namen in mei en juni deel aan de Roadshow Leesbevordering van Literatuur Vlaanderen en Iedereen Leest. Tijdens zes interactieve voormiddagen verzamelden ze inzichten en praktijkervaringen over samenwerken en duurzame impact in het kader van de vernieuwde subsidies voor leesbevordering van Literatuur Vlaanderen. Die inzichten bundelen we nu in een reeks concrete tips voor bibliotheken die met leesbevordering aan de slag willen.
The Untold
Tijdens de Roadshow Leesbevordering zochten we samen met bibliotheekprofessionals naar antwoorden op vragen als: hoe kun je als bib meer samenwerken rond leesbevordering? Hoe creëer je een basis vol vertrouwen en enthousiasme, klaar om gedeelde uitdagingen aan te gaan? Hoe zorg je ervoor dat de impact die je wilt genereren duurzaam is? En impact meten, hoe begin je eraan en hou je het vol?
Het resultaat van die gesprekken vind je hieronder. Het is geen theoretisch kader of een vuistdikke handleiding, maar een verzameling ingrediënten die als leidraad kunnen dienen voor jouw project. Nog toe te voegen: accenten die passen bij je lokale context.
Wat in elk van de gesprekken terugkwam, is hoe waardevol het is om elkaar te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen. Of je nu een grote stadsbibliotheek of kleinere gemeentebib bent: je deelt meer dan je denkt. Blijf praten, delen en experimenteren. Leesbevordering bouwen we samen.
Met dank aan auteurs Aline Sax, Dominique Willaert, Tijl Nuyts, Maud Vanhauwaert, Barbara Rottiers en Mustafa Kör die aan het begin van de bijeenkomst de geesten prikkelden met even mooie als wijze woorden.
De Roadshow gaf nieuwe zuurstof en inspiratie. Om projecten op te starten, te verbeteren of heel nieuwe dingen te bedenken. Het voelt nu ook minder eng om aan dat subsidiedossier te beginnen.
Deelnemer Roadshow
Effectief samenwerken
Hoe pak je samenwerkingen zo aan dat ze echt werken en je niet in eindeloze overleggen verzandt? Klik op het plusje naast de tips om de inzichten van de deelnemers te lezen.
Sterke samenwerkingen starten met een gedeelde visie en doelstellingen. Neem de tijd om elkaar te leren kennen, want het is cruciaal dat je aan hetzelfde zeel trekt. Niet alleen met je (potentiële) partners, maar ook binnen je eigen team. Iedereen aan boord!
Scholen zijn een vanzelfsprekende partner voor leesbevordering. Je kunt duurzaam samenwerken als je vertrekt vanuit (gedeelde) noden, samen projecten ontwikkelt en leerkrachten ondersteunt in hun rol als leesbevorderaar. Concreet kan dat betekenen:
- Zorg voor een aanspreekpunt per school en investeer in persoonlijk contact.
- Zorg voor een nieuwsbrief of gedrukte communicatie, zodat je schoolteams kan informeren over de jaarplanning van je bib.
- Organiseer werkgroepen vanaf het begin van het schooljaar, wanneer de agenda’s opgemaakt worden.
- Maak de brug met de minimumdoelen. Bibliotheken zijn de ideale partners om mee aan die minimumdoelen te werken.
- Start met een kleiner proefproject met een groepje gemotiveerde leerkrachten.
Samenwerkingen werken het best wanneer elke partner inspraak heeft en een meerwaarde ervaart. Pas als de win-win duidelijk is, zet iedereen er even hard zijn schouders onder. Of je nu een bibliotheek, school, vrijwilliger of andere organisatie bent: iedereen brengt eigen expertise mee. Zet in op die sterktes. Gedeeld doel, gedeelde verantwoordelijkheid, gedeelde inspanning, gedeelde winst!
Spreek van bij de start af wie welke rol opneemt, wat je van elkaar verwacht en hoe je zult samenwerken. Duidelijkheid schept vertrouwen en voorkomt dat enthousiasme onderweg verloren gaat. Een intentieverklaring is soms goud waard.
Niet elke samenwerking hoeft groots te starten. Kleine experimenten en proefprojecten bieden ruimte om te leren, vertrouwen op te bouwen en successen zichtbaar te maken.
Zeker wanneer je project op kruissnelheid komt, kan het lonen om af en toe even op de rem te gaan staan en terug te blikken. Zit iedereen nog op hetzelfde spoor? Voelt iedereen zich nog goed bij de samenwerking? Zo houd je richting en enthousiasme vast.
Vis niet enkel in je eigen vijver, maar durf ook andere doelgroepen en partners aan te spreken. Sterke leesbevordering ontstaat wanneer bibliotheken verbinding maken met onderwijs, welzijn, vrije tijd, cultuur, jeugdwerk en andere lokale spelers.
Nieuwe samenwerkingen komen niet zomaar aanwaaien: ze vragen een proactieve houding. Ga het veld in, plant zaadjes en blijf ze water geven. Wie weet leveren ze morgen een onverwachte kans op.
Je hoeft niet alles zelf uit te vinden. Er zit al veel expertise bij collega’s, partners en bestaande initiatieven. Het is een kwestie van ze tijdig te ontginnen. Nieuwe samenwerkingen kunnen ook ontstaan uit bestaande initiatieven.
Vrijwilligers, geëngageerde leerkrachten en enthousiaste partners maken vaak het verschil. Persoonlijk contact en tonen dat je hen vertrouwt en waardeert, zorgen ervoor dat ze uitgroeien tot echte ambassadeurs voor je project.
Je doet het voor je doelgroep. Geef hun dan ook ruimte, zeggenschap en eigenaarschap. Daarvoor moet je misschien even uit je comfortzone komen.
The Untold
Duurzaam impact maken en meten
Hoe zorg je dat ideeën en activiteiten verankerd raken in je werking? Klik op het plusje naast de tips om de inzichten van de deelnemers te lezen.
Voor je een initiatief opzet, is het belangrijk om scherp te krijgen welke verandering je wilt realiseren. Een duidelijke doelstelling helpt om keuzes te maken, partners mee te krijgen en achteraf te beoordelen wat inspanningen hebben opgeleverd.
Impact laat zich niet altijd vatten in aantallen. Ook gesprekken, nodenbevragingen, getuigenissen, nieuwe verbindingen en groeiend enthousiasme vertellen een belangrijk deel van het verhaal. Wie impact wil begrijpen, kijkt naar het geheel. Impact verzamel je bovendien niet alleen aan de eindmeet. Het is een constant proces van documenteren en monitoren.
Leesbevordering is een langetermijnproject. Je kunt vandaag een zaadje planten waar de resultaten pas veel later zichtbaar van worden. Daarom is het zo belangrijk om relaties op te bouwen, initiatieven te verankeren en geduldig te zijn.
Duurzame impact begint binnenshuis. Wanneer collega’s betrokken zijn en de doelstellingen mee onderschrijven, wordt de kans dat projecten blijven bestaan groter. Zo zijn ze niet afhankelijk van één trekker.
Bibliotheken maken élke dag maatschappelijke impact. Door al die verhalen, resultaten en ervaringen te delen met partners, bestuurders, bezoekers en inwoners, groeit het draagvlak voor toekomstige initiatieven.
Ook communicatie zelf kan impact zijn. Werk met beeldmateriaal zoals foto’s en video’s, om de resultaten inzichtelijk te maken.
Leesbevordering is een werkwoord. Het is een proces, een passie en een doel waar we met z’n allen mee aan de slag gaan.
Deelnemer Roadshow
The Untold
De Roadshow werd begeleid door Cornelis Serveert, die deze tekst opstelde. Dit artikel pretendeert niet volledig te zijn en sluit alternatieve perspectieven niet uit. Iedereen die werk maakt van leesbevordering is van harte uitgenodigd om ermee aan de slag te gaan!