De Nederlandse organisatie VLAM21 organiseerde in 2025 een literaire sectordag. Ze ontvingen daarvoor een subsidie voor literaire uitwisselingen. Dankzij die steun konden ook enkele Vlaamse organisaties deelnemen. Femme van den Berg, die de organisatie leidt, vertelt graag meer over hoe ze de subsidie hebben ingezet.
Samen met de Taalunie en het Nederlands Letterenfonds wil Literatuur Vlaanderen ontmoeting en samenwerking in het Nederlandse taalgebied bevorderen. Daarom ondersteunen we literaire projecten 'over de grens', die de uitwisseling van kennis en expertise tussen de verschillende delen van ons taalgebied stimuleren.
Siem van Woerkom
Wat doet VLAM21 precies?
Femme: “VLAM21 is een verbinder en belangenbehartiger voor vernieuwende literaire organisaties in Nederland. We zorgen ervoor dat we in contact blijven, van elkaar leren en samen verder ontwikkelen. Dat zorgt voor structurele versterking van de literaire infrastructuur. VLAM21 vertegenwoordigt twintig organisaties die de voordelen zien van het bundelen van krachten, zoals de aanstelling van een gezamenlijke vertrouwenspersoon, onderzoeken naar fair pay en duurzaamheid in onze organisaties, een traineeship voor literair programmamakers en een leernetwerk voor literair programmamakers.”
“In de lobby voor onze sector staan we samen sterker, net zoals OLO (Overleg Literaire Organisatoren) dat in Vlaanderen doet. In Nederland is er geen BoekenOverleg zoals in Vlaanderen, maar vanuit VLAM21 kijken we breed naar de ons omringende sector en betrekken we naast de literaire organisatoren ook actief spelers als bibliotheekmedewerkers en beleidsmakers. Het ecosysteem van de letteren bestaat immers uit veel meer partijen dan de organisaties van VLAM21.”
In de lobby voor onze sector staan we samen sterker, net zoals OLO (Overleg Literaire Organisatoren) dat in Vlaanderen doet.
Wat hield de sectordag precies in?
“In navolging van de geslaagde Vlaamse sectordag in 2024 (een coproductie tussen deBuren en FAAR) organiseerde VLAM21 voor het eerst een literaire sectordag in Nederland, bedoeld voor iedereen die zich inzet voor een sterke letterensector. Een middag voor beleidsmakers, programmamakers, artistiek en zakelijk leiders van letterenorganisaties en bibliotheekmedewerkers uit Nederland en Vlaanderen. Een middag waarin vragen worden gesteld, informatie wordt uitgewisseld en inspiratie wordt opgedaan.”
“Lisa Weeda opende de dag met een keynote speech die erg veel indruk maakte. Ze hield een pleidooi over het belang van het vrije woord en de rol die literaire organisaties daarin kunnen spelen. Na het plenaire deel konden de bezoekers kiezen uit verschillende deelsessies, zoals het Festival Pane (een sessie over culturele instellingen en beleidsmakers,) en een interview over programma maken voor jongeren (wat kunnen bibliotheken en literaire organisaties van elkaar leren?). Als randprogramma presenteerden we samen met fairPACCT de ketentafelinstrumenten.”
Siem van Woerkom
Hoe heb je de subsidie ingezet om uitwisseling te bevorderen?
“Met de sectordag wilden we ons niet alleen op Nederlandse organisaties richten, maar ook nadrukkelijk onze Vlaamse collega’s uitnodigen. De uitwisseling tussen Vlaamse en Nederlandse literaire organisaties vinden we namelijk erg waardevol. Met de subsidie konden we verschillende OLO-organisaties uitnodigen voor de sectordag. We boden hun een overnachting aan en een vergoeding van de reiskosten. Op die manier konden de organisaties deelnemen aan programma’s op verschillende dagen, namelijk de Sectordag Letteren, het ILFU -evenement Boekfest en de Booktalk van Robert MacFarlane. Dankzij de subsidie konden zes verschillende Vlaamse organisaties deelnemen aan de Sectordag.”
“Omdat we wisten dat er Vlaamse gasten zouden komen, hebben we ook in het programma ingezet op Vlaamse sprekers. Zo sprak Laure Ruts van Bibliotheek Permeke in het panel Programma’s maken voor jongeren en zat Dave van Robays van Poëziecentrum in het panel van Literatuurorganisaties in deze tijd.”
Omdat we wisten dat er Vlaamse gasten zouden komen, hebben we ook in het programma ingezet op Vlaamse sprekers.
Hoe kijk je terug op het event?
“We hebben de Sectordag Letteren geëvalueerd met alle medewerkers en organisaties van VLAM21, en met het Nederlands Letterenfonds. De reacties waren enthousiast: het was goed om met zoveel verschillende mensen uit het letterenveld samen te zijn. We waren blij met de diversiteit binnen de aanwezigen: er waren beleidsmakers van Literatuur Vlaanderen, het Nederlands Letterenfonds, de Raad voor Cultuur, het Cultuurfonds en Fonds21, VLAM21 organisaties, programmamakers van bibliotheken en veel medewerkers van andere literaire clubs.”
“In september 2026 organiseren we graag opnieuw een Sectordag Letteren. Dit jaar willen we extra inzetten op ontmoeting en kennisuitwisseling van alle mensen in het vak. Daarom gaan we de vorm van het programma aanpassen. Hou de website van VLAM21 in de gaten voor de aankondiging.”
Siem van Woerkom
Een kleine greep uit de publieksreacties
“Ik heb echt een hele fijne dag gehad! Wat was het heerlijk om tussen allemaal literair programmamakers rond te lopen. Vanuit de bibwereld was dit precies wat ik al die jaren gemist heb. Als freelancer zijn dit soort dagen al helemaal waardevol.”
“Wat een mooi programma en wat een mooie gelegenheid om heel veel mensen te spreken én in het echt te zien.”
“Een dag om in te kaderen!”